Mühendislik Hesapları

Commodore sayı 75, Mayıs 1992 · sayfa 34

değeri hesaplarından sonra, analitik kimyanın önemli bir başka problemine yani asit-baz çözeltilerine bakalım. Böyle bir işlemin karakteristik özelliği, sulandırılmış bir çözelti içinde yer alan maddeler arasındaki proton transferidir. Bu nötrleşme işlemi sırasında pH değeri değişir ve şu ana formül sağlanır:

H30* 4 OH: (1)

Böyle bir çözünürlük hesabının amacı, reaksiyonda yer alan maddelerin hacimsel analizidir. Çözünme reaksiyonu sona erdiğinde, çözünen maddenin pH'ı renk indikatörü adı verilen bir kâğıtla belirlenir. Buradaki amacımız bu olayı bilgisayarınızda simüle etmektir. Ama pratikte oldukça ıslak olan olay, 64'ünüzde kupkuru olarak gerçekleşip sona erecektir. Bu işlem hakkında fazla bilgi sahibi olmayanlar ama konuyla ilgilenenler için biraz teorik bilgi verilmektedir. Bir asitin çözünürlüğüne göz atalım. Reaksiyon genellikle S şeklindeki bir lineer grafikle temsil edilebilir.

Bizim örneğimizde transfer derecesi şöyle hesaplanır:

(BI, İHAJA n-valant, asit ve m-valant bir bazı çözünürlük dengesine baktığımızda şöyle bir dengeyle karşılaşırız:

i | ça EH A (1) — H - HK, * HO EK, BU YOK belt nim) (3)

14 Şirin API isi Hİ i İK *İBİ İİ K, ' 3 A j (5) 5S Lik * | j jet ağ i * TTK 1

Ss j AİR “ | i-0 j1 $; m i matter» Ka, ) tej (OK )- İK > 4 zl 3 i bü n i *2 ( Mk | PAR Pi * T i &ğ * MD Kk. | > ij ( mi i | n i İHAN iz0 gi m i > İİK (Bİ il DT Ki | > - (8) Mrt, * > İma İl Ka

2 Kup Ço) HAA,

TOK )-

m m i . Z > 2 Tİ i i *Komi* İİ DI

1 i

Ky oy - *

i
O lm arı *Nx
* 0 j
10 REM RR
11 REM * *
12 REM * TITRATICN
13 REM * *
14 REM * *
15 REM KA
20
SO
3
100 DIM PB(10),RC10) ,KE(10) ,KS(10)
110
120 KW-1E-İ4
520 GÖSÜB 1500Ü
530 GÜSUB 1200:END
:
400 PRİNT:PRİNTTAB( 16); “<KEY>"
605 NEXT
610 GETC$:1İF THEN (147): RETÜRN
&20 GOTO 410
1000 REM CALCULATE
1100 *
1200 FOR TO NW
1250 : GÖSÜB 15400
1260 : KS(1)-101
1270 :
1300 : FOR K-1 TO I
1310 : :
1320 : NEXT K
1550 NEXT I
1380 1
1400 REM CALCULATE PROD. BASE
1420 :
1500 FOR I-i TO Mw
1550 : GÖSÜB 15500
1560 :
1570 :
1600 : FOR TÜ 1
16510 :
1620 : NEXT K
1650 NEXT I
1680 :
1700 REM CALCULATE TİTRATION DEGREE
1720 :
1800 FOR TO 14 STEP
1B10
1820:
1840 3:
1850 :
1900 : FOR 1-1 TÜ Mi
1920 3: 3
1940 : 3: IT
1950 : NEXT
1960 *
PROD. ACID
1980 :
2000 : FOR Izi TO NW
2020 : 3: AZS-AZ*CHT CL)
2050 * NEXT I
2080
2100 : /CAYAZ/AŞ)
Zilü :
2200 : GÜSÜUB 10000
2250 IF Ps3 THEN GÜSÜB
2300 NEXT H
10000 REM DUTPUT
10200 PRİNT"
10250 IF T<O0 THEN Tzü
10240 IF THEN
10300 PRİNT" DEĞREE';T
10350 PRİNT:PRİNT
RETURN
14900
15000 REM İNPUT
15100 OF
15150
O INPUT" OF ACID
(145) 5 TABCİS) ş BASE,
INPUT MW
RETURN
15400
15410 FPRINT
15420 RETURN
15430 ©
19:
EXPONENT “ga İNPUT PBCİ)
(147)
RETURN
3 COSLE7#H/ 3: IFCOS (CF) THEN