FLOPPY JUSTAGE

Anıl Gül · Commodore sayı 36, Şubat 1989 · sayfa 9, 10, 12

TISTAGL

Bildiğiniz gibi son sayılarımızda bazı donanım ürünleri hakkında bilgi vermekteyiz. Burada okurlarımızın dikkat etmesi gereken bazı konular var. Birincisi, makineyi açtığınızda 220 V şehir şebeke cereyanı ile karşılaşıyorsunuz. Bu durum çok dikkatli olmamızı gerektiriyor. İkinci uyarımız ise makinelerin sağlığı hakkında. Garanti süresi dolmamış makineyi açtığınızda, garanti hakkınız yanıyor. Bu nedenle süresi dolmamış makineyi açmamanızı tavsiye ediyoruz.

Disket kullanıcıları ayarı bozulmuş bir okuma/yazma kafası nedeniyle bazı disketlerin okunamadığını farketmişlerdir. Gerekli ayarlamaların yapılması için bir tamir servisine götürüldüğünde ise kullanıcı bekleme süresini ve tamir masraflarını gözönüne almak zorundadır. Aslında yukarıda belirtilen sorunları kendiniz çözümleyebilirsiniz. Bu iş için size iki metod göstereceğim. Bunlardan birincisi soruna bir software çözümü getiriyor. Bu metodla tamıtamına doğru ve hassas bir ayar yapılmamakla birlikte birçok durumda bu yol yeterli olmaktadır. Yeterli olmadığı takdirde ikinci metodla çok hassas bir ayarlama yapabilirsiniz, yalnız burada bir osiloskopa ihtiyacınız olacaktır. Hangi metodu kullanırsanız kulla- “nın öncelikle yazma ve okuma kafasının kumanda edildiği disk drive'in mekanik kısmına ulaşmalısınız. Bu iş için öncelikle aletinizi kapadıktan sonra tüm kabloları çıkartın. Disk drive'ınızın alt tarafında altı vidayı sökerseniz üst kapağı kaldırabilirsiniz. Fakat daha sonra adım motorunu ayar işlemlerinde kullanacağınız için altı adet vidayı da söktükten sonra ön taraftaki yeşil Led'in kablosunun bağlı olduğu fişi çıkartın. Daha sonra montaj sırasında hata yapmamak için bu fişi va takılacağı yeri keçeli bir kalemle boyamanızı tavsiye ederiz. Yukarıdaki işlemler tamamlandıktan sonra üst tarafta bulunan kartı çıkarmalısınız. Bu kartı sabit tutan vidaları söktükten sonra sol tarafta bulunan diğer fişler çıkartılmalıdır. Burada yine her fişi ve bağlı bulunduğu yeri ayrı renk keçeli kalemle boyamanızı tavsiye ederim. Böylelikle yanlış bağlama olasılığı ortadan kalkar. Artık disk drive'in kartını alıp bir köşeye koyabilirsiniz. Aletinizin mekanik kısmını önünüze aldığınızda sağ tarafta okuma-yazma kafasını ve adım motorunu birbirine bağlayan ufak bir silindir ve çelik bir bant göreceksiniz (resim 1). Özellikle uzun süre kullanılan disket sürücülerde ısınma nedeniyle silindir parça adım motorunun ekseninden daha fazla büyümektedir. Bu nedenle birbirlerine sık sıkıya geçmiş bulunan adım moturunun merkezindeki mil ve ufak silindir parça boşalmaktadır, dolayısıyla adım moturu döndüğü halde okuma-yazma kafası hareket etmemektedir. Bu gibi bir durumla karşılaştığınızda bu iki parçayı kaliteli bir metal yapıştırıcı ile yapıştırmalısınız, Fakat bu yapıştır- Ma işlemi sırasında yapıştırıcıyı silindirin etrafındaki metal banda sakın kesinlikle bulaştırmayın. Zira bu metal bant üzerinde olabilecek en ufak bir pürüz okuma-yazma kafasının konumunu değiştirecektir. Böylece disket sürücünüzün okuma-yazma kafası örneğin 18 track'tan directory bulamadığı için hata mesajı verecektir. Gördüğünüz gibi ufak bir damla yapıştırıcı büyük sorunlar yaratabilir. Silindir ile adım motorunun ekseni yapıştırıldıktan sonra iyi sonuç almak için en az üç saat bekleyin. Daha sonra kartı disket sürücüsünün mekanik kısmının üst tarafına dikkatlice yerleştirebilirsiniz. Yine sol taraftaki fişleri takmayı unutmayın. Artık okuma-yazma kafasının sorunları çözülmüştür. Asıl ayar işlemleri bu noktada başlamaktadır. Ayar için disket sürücünüzü dik pozisyona getirin. Bu durumda tüm bağlantıları yaptıktan sonra cihazları açın. Artık okuma-yazma kafasının sorunları çözülmüştür. Asıl ayar işlemleri bu noktada başlamaktadır. Ayar için disket sürücünüzü dik pozisyona getirin. Bu durumda tüm bağlantıları yaptıktan sonra cihazları açın. Sotware çözümü için PRG 1'i BDE ile girin ve RUN edin. (Önce bir diskete kaydetmeyi unutmayın.) Temiz olan bir disketi yani tüm ayarları düzgün olan bir disket drive ile formatlanmış bir disketi sürücünüze yerleştirin. Bu iş için bir yerden Test Demo disketi edinmenizi tavsiye ederim. “İnce ayar” adlı menü seçeneği disket sürücünün ayarlanması için li derecede uygun değildir. Zira burada tüm track'lar test edilir ve her bir track'ın okuma süresi diğerinden çok az farklı olduğu için bir ayar yapmak çok zordur. Bu yüzden menüden “Justage” seçeneğini seçin. Burada sizden bir sektör için geçerli olan en yüksek okuma süresi istenecektir. İlk olarak 0.2 saniye girin. Bir sektörün okunması için harcanan süre sizin belirttiğiniz süreden fazla ise ekranda kırmızı renkte bir hata mesajı belirecektir. Eğer harcanan süre 0.2 saniyenin altında ise bu değer ekrana ge- İecektir. Ayrıca bu okuma süresi ekran üzerinde sütun grafikleri ile gösterilecektir.

1C-Pin 8

Silindir

Çelik-bant

Okuma/ yazma

Resim 1: Disket sürücüsünün osiloskop yardımıyle ayarlanması için önemli noktalar.

Eğer ekranda okuma süresinin uzun olduğunu belirten bir hata mesajı belirirse cihazınızın alt tarafında adım motorunu sabitleştiren vidaları gevşetin bir minimum değer almasını sağlayın. Bunu başardığınızda adım moturunun vidalarını tekrar sıkarak bir daha oynamayacak şekilde sabitleştirin. Eğer yine okuma süresini ölçerseniz vidaları sıkarken bile bu değerin değiştiğini göreceksiniz. Bu nedenle yukarıdaki işlemleri bir minimum değere ulaşıncaya dek tekrarlayın. Ayarlama işlemi tamamlanınca daha evvel söktüğünüz parçaları sondan başa doğru monte edebilirsiniz. C-64 diğer tüm bilgisayarlar gibi dijital verilerle çalışan bir cihaz olduğu için bu ayarlamalar software medotu ile yeterli derecede yapılabildiği halde hiçbir zaman tam doğru olmamaktadır. Şimdi anlatılacak olan Hadware metodu ile bir osiloskop kullanılabilen herkes VIC-1541 disket sürücüsünü tam doğru olarak ayarlanabilir.

Yine temiz bir disketi, yani doğru ayarlanmış bir disket sürücü ile kaydedilmiş bir disketi disk drive'a yerleştirin. Esasında bu metod bir öncekine oldukça benzemektedir. Zira yine yukarıda belirtilen şekilde vidaları gevşetip adım moturunun konumunu değiştirmelisiniz. Yalnız bu metodda tüm cihazların bağlantılarını yapıp açtıktan sonra şu kısa programı yazmalısınız:

20 PRINT 15, U120180:GOTO

Bu programı görevi RUN edildikten sonra 18. track üzerindeki 0. sektörün devamlı olarak okunmasını sağlamaktır. Bu okunan track ve sektörün özelliği ilk ve son track'lara (1.

PROGRAM ADI 1 FLOPPY JÜSTAGE

ve 35.) eşit uzaklıkta olmasıdır. Osiloskopun X-açılımını 1 ms'ye ve Y-açılımını 10 mv/cm kademesine alın. Daha sonra osiloskopun çıkışını Resim 1'de görülen entegrenin 8. bacağına bağlayın (Osiloskop 1/10 hassasiyetinde olmalıdır). Osiloskop tam doğru bir ayarlamada 350 m Vss civarında bir gerilim kademesine sahip yüksek frekanslı bir sinyal gösterecektir. Disket sürücünün yaşına göre bu değer daha düşük olabilir. Bu nedenle adım motorunu yukarıdaki gerilim seviyesi bir maksimuma ulaşana dek çevirin. Yanlış ayarlarda daha düşük frekanslı ikinci bir sinyal ekranda görülecektir. Tam olarak ayarlama yaptığınızda bu ikinci sinyalin kaybolduğunu göreceksiniz. Yukarıda belirttiğim yöntemlerle disket sürücünüzün okuma ve yazma sorunlarını çözümleyebilirsiniz. Eğer bu konularda fazla tecrübeniz yoksa veya cihazınızın garanti süresi dolmamışsa bu işe girişmenizi tavsiye ederim. Zaten garanti süresi dolmamış disket sürücülerde de bu tür arızalara pek rastlanmaz.

20570 FB:

“KENARLARDA RENK DEĞİŞİKLİĞİ? (E/H) <2SPACE> <H<3LEFT>"!G#: IF

LİGİ?

REM FLOPPY JÜSTAGE THEN FBsi
PRİNT 1POKE PRİNT *<CLR> LÜTFEN DÜZGÜN KAYDEDİL
53280,12:POKE 53281,01POKE 193,0 — <166> MIS BİR DİSKET * <033>
20600 PRİNT * YERLESTİRİN CİCİNDEKİLER BO
cE>* ZULMAYACAK
CUsa14 <036> — PRİNT “BÜ DİSKETTEN SONRA FL
80169 PRİNT *<HOME
age" — PRİNT “HAZIRSANIZ BİR TUSA B
PRİNT <ısa> ASIN Vi
PRİNT 60640 POKE 198,1:GET G6
<165> 90680
IF THEN RV <İ78> DL-59903
THEN PRİNT <146>  gö7a20
00185 PRİNT "<CTRL-7><CBSPACEYORSR İLE SEC 00740 Fsi TO LB
>" 1 <asa>
00196 PRİNT "<SSPACEYVE RETURN'E BASINCIS 00780 DEF FN
| SPACE 199,8 cese>
PRİNT “TTTTTTTTTTTTTTTTTTTTTITTTITT 00800 2,0
TTTTTTTIT" — PRİNT "<CLR><DOMN>CASPACE > ELOP
00200 400 PY JÜSTAGE *
00220 408 <055> — 00840 1 <esa>
— POKE “İNİTALIZATI
00280 GET G$TİF THEN 366 <198> one
00300 IF THEN GÖM 00880 OPEN
6G THEN Gz1 <158) — POKE CÜ,ZLEPRİNT
IF THEN GC T ges20 PRİNT TABCSP)"t MAX." SPCCLB-13)"M
GzMG
00330 POKE 198,PEEKC188) AND —
00340 GOTO 168 POKE 2,0
ON G GOSUB 445,44510N 6 GOTO 46 00380
01000 E THEN 134
GOTO <ise>
PRİNT PRİNT THEN PRİN ©1040 TCS)*EN | <ess>
T <152> — FLTİF FL AND FB THEN P
00420 PRİNT W$*<RVSOFF <ese> ÖKE 53280,(PEEK(53280)*1) AND 1
00430 THEN AND İSTİF C/RO 01680 TB<O THEN TBs0 <233>
THEN PRİNT <134> 01180 POKE DL <1s6>
00440 PRİNT PRİNT
00445 POKE TO
İNT POKE *<RVSON><CTR
00446 POKE 768,1741POKE 144, TAMAM ><RVSO
1,8,151CLOSE 1 <155> <ass>
00447 POKE 768,139:POKE 769,227 011660 PRİNT
00448 IF THEN RETURN <146) IF TM>MT THEN PRİNT *<RVSON>CUP >
00449 ACILMAMIS"16OTO 1346 <CTRL-3> YANLIS AYAR İ<RVSOFF)<CTRL
00450 CLOSE 21CLOSE "<CLR> SON"
<158) THEN TETİ cısı>
REM JUSTAGE ; <163>
<159> GET THEN 1380 <163>
©0500 REM İNCE AYAR <876>
00520 PRİNT *BASLANGIC IRACK'I * 01340 PRİNT "<CLR><RVSON) ELOPPY
VSOFF >
90540 PRİNT "BİTİS TRACK'İ * 35 #"CRVSOFF > "JETJES cısı>
81860 PRİNT PRİNT "BİR TUSA BASIN
INPUT "MAKSİMUM OKUMA SÜRESİC3SPACE E 198,0:WAIT 198,1
>0.8 (G8) 01880 CLOSE