Verilere ve Programlara Elle Dokunmayın

• Disket ve kaset

Disketlere doğru davrandığınız takdirde hem zamandan kazanırsınız, hem de boşuna sinirlenmekten kurtulursunuz.

Ekranda koskoca bir ifade: "FILE NOT FOUND ERROR". Defalarca yinelenen denemelerden sonra sonuç değişmiyor. Disketten tek bir baytı bile alabilmek mümkün değil.

Bir diskete kaydedilmiş olan verileri silmek için oldukça düşük bir manyetik alan bile yeterli olabilmektedir. Bu tür manyetik alanlar, disketten mutlaka uzak tutulması gereken manyetik metallerde bulunur. Bir bilgisayara bağlı televizyon ya da monitörde, bobinlerin yarattığı güçlü manyetik alanlar vardır. Eğer gerekli izolasyon yapılmamış ya da yetersiz yapılmışsa, ekranın üzerine ya da yakınına konan bir disket zarar görebilir. Tavsiyemiz, veri taşıyıcılarını genel olarak içlerinde elektrik motoru, bobin ve mıknatıs bulunan hoparlör, telefon apareyi vb. aletlerden uzak tutmanızdır. Posta ile yollanan disketlerin okunamaz hale gelmesi, sıkça rastlanan bir olaydır. Bunun nedeni, büyük posta merkezlerinde kullanılan tasnif cihazlarındaki mıknatısların disketin içeriğini silmesidir. Bu tür zararlara karşı en iyi önlem, disketi postaya vermeden önce alüminyum folyo ile kaplamaktır.

Bir sürü zahmetle oluşturulmuş ve yalnızca bir kere kaydedilmiş program artık tamamen kayıp. Tek bir çare var, programın yolunu adım adım takip etmek, yeniden yazmak, denemek ve yeni bir diskete kaydetmek. Oldukça zahmetli ve çok zamana mal olan bu yol, disketin daha iyi korunmuş olması ve örneğin disket üzerinde açık bırakılmış olan yere parmak dokundurmamakla, son derece gereksiz bir işlem haline gelebilirdi.

Disketlere nasıl davranılması gerektiği konusuna girmeden önce bunların fiziksel yapısı hakkında biraz bilgi verelim: Disketin ana kısmı, polyesterden oluşan ince, yuvarlak bir plakadır. Yüzeyi, aynen teyp bantlarında olduğu gibi manyetik demir oksit zerrecikleriyle kaplanmıştır. Bu manyetik tabakanın kalınlığı ancak yaklaşık yarım mikrometre kadardır. Tıpkı teyplerde olduğu gibi, bir yazıcı kafa disketin yüzeyini manyetize eder.

Disket, sürücünün içinde saniy yaklaşık 300 devir hızla döner. Bilgisayarla çalışırken disketin üzerine yanlışlıkla bir içecek -Coca Cola, çay vb.- devirirseniz, yalnızca birkaç damla bile disketi hareketsiz bırakmaya yeter. Disket kabının iç yüzeyi, disket plakasını pisliklerden koru makla görevli bir maddeyle kaplanmıştır. Delikten içeri giren bir sıvı, bu emici madde tarafından emilir ve bir süre sonra disketin dönüşünü engel lemeye başlar. son zamanlarda tef kaplı disketlerin üretilmeye başlaması, bu tehlikeyi giderek ortadan kaldıracağa benzemektedir.

Disket plakasının kaplanmış yüzeyi oldukça ince olduğundan, çok ufak bir yabancı madde parçası bile, bu yüzeyi çizerek manyetik tabakanın bozulmasına neden olabilir. Toz ve duman partikülleri bu nedenle diske tin en önemli düşmanlarıdır. Par makla dokunmak da bazı dürümlarda disket üzerindeki verileri hiçbir şey haline dönüştürmeye yetebilir. Diske ti tutarken yalnızca diş kabi ellenme li, yazma-/okuma kafası için açılmış olan oval del asla el sürülmemelidir. Ayrıca disketi kullandıktan son ra yine kabına ve daha sonra da kü tusuna koymak şarttır.

Aşırı iklim koşullarına karşı mut laka önlem alınmalıdır. Çünkü diske tin doğrudan güneş ışığına maruz kal ması ya da bir sıcaklık kaynağının ya kınında tutulması, okunmaz hale gel mesine neden olabilir. Tehlikeli sıcak lık kaynağı olarak yalnızca soba, kalorifer radyatörü Vb. gibi şeyleri dü şünmemek gerekir, Kullananların va kından bildiği gibi disket sürücüler de uzun çalışma durumunda epey isinmaktadır. Aşırı soğuk da diskete zarar verebilir. Disketin etkilenmeyece Bi sıcaklık sınırı artı ön ile elli derece arasıdır. Havanın nemi ise yüzde on ila seksen arasında olabilir.

Verilerinizin ve programlarınızın düzenli bir şekilde saklanabilmesi için, her disketin üzerinde bir etiket yeri bulunmaktadır. Sert bir kurşun ya da tükenmez kalemin ucu, man yetik tabaka üzerinde iz bırakabilir. Ayrıca disket kabının iç yüzüne ya pişmiş bir toz zerresi, kalemin baskısı sonucunda disketin yüzeyine yapışabilir. Aynı şekilde bir silginin kullanılması da benzer bir sonuç doğura bilir Kullanılacak en iyi kalem türü, yu muşak keşe uçlu olanlardır. Eğer hiç bir sorun çıkmamasını İstiyorsanız, yeni bir etiketi önce doldurun, daha sonra diskelin üzerine yapıştırın

Disket kaplarının büro mandalı ya da ataç gibi malzemelerle sıkıştırılması, disketin mutlaka bozulmasına neden olur. Zaten bu tip malzemelerin disket üzerinde kullanılması son derece gereksizdir. Koruma önlemlerinden bir başkası da, disketi gereksiz mekanik basınçlardan korumaktır. Bu tür basınçlar, çok sayıda disketi üst üste yığmak, disketleri sıkışık olarak dar bir kutuya sığdırmaya çalışmak gibi nedenlerle ortaya çıkar. Taşıma sırasında disketleri uygun kutularda bulundurmak ya da mukavva gibi malzemelerle korumak gerekir. Bu işlem sonucunda oluşan izler -tabii gözle görünmemekle birlikte- daha sonra yeniden okunabilir. İşte disketin en zayıf noktası da bu yüzeydir. Bir disketi uzun süre ve sağlıklı kullanabilmenin tek yolu, son derece titiz ve dikkatli davranmaktan geçer. Alınan tüm önlemlere rağmen o kötü olay gerçekleşip de, disket okunamaz hale gelmiş ise, böyle bir durumdan zarar görmeden çıkacak olan, önceden o disketin bir “backup” yani güvenlik kopyasını almış olan kişidir. Çünkü eğer günler boyunca o programın başında uğraştıysanız ve bir kopyasını almadıysanız, herhangi bir bozulma durumunda her şeye yeniden başlamanız gerekir.

Bu işin profesyonelleri a sında çok yaygın olan “her disketten bir sözü, acı tecrübelerin sonucunda ortaya çıkmış olsa gerekir. Özellikle önemli ve emek-yoğun programların mutlaka birer kopyası alınmalı ve arşivlenmelidir. Kullanıma göre ayarlanmış düzenli bir yerleştirme de önemli bir faktördür. Bu konuda en büyük yardımcı, özel olarak yapılmış disket kutularıdır. Bu kutular yalnızca koruma değil, aynı zamanda disketlerin toplu halde görülebilmesini de sağlamaktadır.

ZAMANINDA YENİSİNE GEÇMEK

Disketleri korumaya dikkat ederken, disket sürücüyu ihmal etmemekte yarar var, Sürücünün içine girmeyi başaran kirler, disketin yanı sıra aletin vazgeçilmez parçası olan yazma-/okuma kafasına da zarar verirler. Bu hassas kısımların temizlenmesi için özel bazı temizlik setleri satlmaktadır. Diğer tüm temizleme maddelerini ise özellikle kafadan uzak tutmak gerekir, çünkü bunlar yarardan çok zarar getirir. Normal kullanımda bir disketin ömrü firmalar tarafından bir yıl olarak verilmektedir. Çünkü en titiz kullanımda bile bu sürenin sonunda bazı kirlenmeler başlamaktadır. Disketin en hassas yeri, ortadaki deliğin kenarlarıdır. Burada bazı aşınmalar ya da tırtıklar farkettiğinizde disketin sonu artık pek uzak değil demektir. Hemen yapmanız gereken, disketin bir kopyasını almaktır.