AMİGA'NIN YENİ CİCİLERİ

• Haberler ve fuarlar

Bugüne kadar sadece AMIGA'ya ait bir fuar düzenlenmemişti. Ekim'in başlarında New York'ta ilk AmiExpo düzenlendi. Burada isteyen herkes, Software ve Hardware alanlarında sunulan ürünler hakkında ayrıntılı bilgiler alabildi. İyi bir fikir ve bu fikri gerçekleştirmek yolundaki sağlam istek Ekim'87 başındaki ilk Amiga-Show'unun gerçekleşmesini sağladı. Düzenleyici olarak ne COMMODORE vardı, ne de ünlü fuar düzenleyicilerinden biri... Amiga'ya ilişkin Software ve Hardware ürünlerini sunan büyük firmaların çoğunu Sheraton sergi salonlarında toplamayı, Joseph Lowery başkanlığındaki “New York Amiga User Group” (kısaca AMuse) adlı bir kulüp başardı. Toplam 8000'den fazla ziyaretçi Amiga'nın

YENİ CİCİLERİ

Amiga Magazin'den çev: Tuna Ertemalp

Bu yıl New York'ta düzenlenen Ami Expo, Amiga'ya ilişkin software ve hardware ürünlerin sergilendiği fuar '88'e ilişkin yeniliklerin de habercisiydi.

nın gelişmiş olanak ve ürünlerini izleme fırsatı buldu. Neden bir Amiga kulübü böyle bir düzenlemeye girişti dersiniz? AMuse üyeleri Amiga'ya hayran kişilerdir. Amiga, gerek yatay gerekse dikey her piyasada hızlı bir gelişme gösterdikçe ve daha fazla kişi tarafından kabul edildikçe daha fazla Software ve Hardware ürününe kavuşacaktır. Daha fazla ürün geliştirici firmanın ortaya çıkması sonucunda da, Amiga'- nın kullanılabileceği alanların çeşitliliği artacaktır. Tüm bu piyasa genişemesi ve çeşitlenmesi de sonuçta Amiga'nın ve ürünlerinin fiyatının düşmesine yolaçacaktır, ki bu da her Amiga hayranının kalbinde yatan istektir. Tüm bu mekanizmanın iyi yağlanmiş bir makine gibi devamlı çalışması için 1988 içindeki Amiga sergilerinin tarihleri şimdiden belirlenmiş durumda: 16-18 Haziran'da Los Angeles, 22-24 Temmuz'da Chicago ve 8-10 Ekim'de de tekrar New York... Eğer yolunuz bu tarihlerde Amerika'ya düşecekse bir gözatın. Zararlı çıkmazsınız...

Sheraton Centre

RENK VE SES

Amiga için Software veya Hardware kullanan bir COMMODORE 64 Emulatörü'nün söylentisi çoktandır ortalıkta dolaşıyordu. AmiExpo'da iki tanesi birden sergilendi. Her ikisinin de temel prensibi aynı: COM-MODORE 64, tamamen Software kullanılarak taklit ediliyor. C64 ve C128 disket sürücülerinin ve yazıcılarının bağlanması için ek bir arabirim-kablo gerekiyor. Readysoft Inc.'in geliştirdiği 64 Emulator” (Resim 2) arabirimle $59.95, arabirimsiz $39,95 tutarında. Üreticinin verilerine göre program tamamen makina dilinde yazılmış ve C64'- ün ses, renk, sprite ve raster-interrupt özelliklerini ve Amiga'nın disket sürücülerini kullanabilir durumda. C64 programları, arabirim yardımıyla 1541/1581/1571 sürücülerinden okunup Amiga'nın disketlerine geçirilebiliyor. Firma temsilcileri, 1541'i hızlandırmaya yönelik programların ve bazı iş programlarının sorun çıkarabildiğini dile getiriyorlar. Yine de, genelde Ye 80'lik bir uyumluluk sözkonusu.

1. New York'ta ilk AmiExpo düzenlendi.

C64-EMÜLATÖRLERİ Diğer emulatör ise, Software Insight Systems'in geliştirdiği “GO

64!” (Resim 3). Arabirim ile birlikte $100. Tabii ki bu ürünle de tüm C64 yanbirimleri kullanılabiliyor. Progressive Peripherals & Software firması ise Amiga 500 ve 2000 için ““Access-64” adı altında bir seriarabirim sunuyor. Bununla, Commodore 64'ün 1541, 1571 ve 1581 disket sürücülerini DF8: ve DF9: adlarıyla Amiga'ya bağlamak ve kullanmak mümkün. Ayrıca Commodore 64'ün seri yazıcılarına da PRT: ile ulaşmak mümkün hale geliyor. Arabirim ile verilen program, Commodore 64'deki kelime işlem ve veri tabanı programlarının verilerini Amiga'ya transfer ediyor. Fiyatı $79.95.

Bu emulatör'ler sayesinde Amiga onbinlerce yeni programa kavuşuyor.

Bunların ne kadarının verimli çalışabileceğini ileride göreceğiz.

Orijinal Amiga programlarının daha da hızlanması konusuna da CSA'- nın Turbo-Kart'ları çözüm buluyor. Amiga 2000'in içine 68020 merkezi işlem birimi kartı ile 14 ilâ 25 MHz hızında çalışan 68881 aritmetik işlemcisi kartını takar takmaz 706000- 0708000 (doğru okudunuz! Yüzde altıbin ilâ sekizbin) kadar bir performans artışı oluyor. Kart, $1495-

CSA, böylesine geliştirilmiş bir Amiga'yı daha pahalı 3D-Desktop-Workstation'lara ucuz bir alternatif olarak görüyor. Kıyaslanabilecek Workstation'lardan SUN 3/160'ın fiyatının $60.000 olduğunu belirtelim. Resim 4'te gördüğünüz ve 64 bin noktanın renginin ve yansımalarının tek tek hesaplandığı Ray-Tracing yöntemiyle oluşturulmuş resmin hesap süresi, CSA çalışanlarına göre, normal bir Amiga'da 63 saat iken, 68020/68881 kartları ile 40 dakikaya inmiştir. Amiga 500 için de arkasına takılacak bir Turbo-Kart çıkacaktır. Bunun da fiyatı, 68881 olmadan $595, 68881 ile $895'den itibaren olacaktır. Amiga 500'ü olup da Amiga 2000'- e geçmek isteyenler... Sizin için de “Subsystem” adı altında, 2000'in kartlarını alıp 500'de kullanmanızı sağlayacak bir ürün geliştirildi. Pacific Peripherals'ın sunduğu Subsystem (Resim 5) iki Amiga kartı alabiliyor, Amiga 500'ün altına konabiliyor ve 149 Dolar. Sistemin içine bir tane de 3 1/2-inch'lik disket sürücü yerleştirmek mümkün. Pacific Peripherals ayrıca 249 Dolar'lık Macin-

$1895 arasında fiyatlandırılmış.

2. AMIGA için Readysoft tarafından geliştirilen Emulade AMIGA için üretilmiş başka bir emulatör. 4. Üzerinde 68020 ve 68881 işlemcileri bulunan Turbo Kart, AMIGA 2000'in içine yerleştiriliyor. 5. Şimdi artık AMIGA 500 üzerinden iki tane 2000 kartıyla kullanılabiliyor.

tosh'un disket sürücülerini Amiga'- da kullanmayı sağlayan SCSI-arabirimi sunmakta İnfinity'nin değiştirilebilir disklerini kullanmak da, Pacific'in yeni bir ürünü ile mümkün. Ana birimi $1295'e aldıktan sonra, 10Mbyte'lık her diski 18 Dolar'a satın alabiliyorsunuz. Yüksek performans isteyen kullanıcılar içinse ASDG Inc.'in bir sürprizi var. Satellite Disk Processor SDP (Resim 6) adı verilen disk arabiriminin kendisine ait bir 68000 merkezi işlem ünitesi (hatırlarsanız, aynısından Amiga'nın'içinde de var...) ve 512 Kbyte hızlı Cache hafızası var. Fiyatı yaklaşık 1000 Dolar. Bu kart kullanıldığında toplam 56 SCSI-disk ve

- disketinin yanısıra iki tane de ST-506 sürücüsü Amiga 500 ve 1000'e bağlanabiliyor ve bilgi akışı saniyede 400 bin byte'lik bir hızda oluyor. Bilgisayarın açılması Harddisk'ten de olabiliyor. ASDG, Amiga 1000 için başka ürünler de sunmakta. Spirit Technology Corp. ise Amiga 500 ve 1000 için, üzerinde akülü saat ve takvim de bulunan 2.5 Mbyte'lık hafıza modülleri geliştirmiş durumda (Resim 7). Bu kartların fiyatı 697 Dolar. ASDG'nin başkanı Perry Kivolowitz'in sergi sırasında söylediği bir söz herkesin dikkatini çekti: “Amiga artık bebeklikten çocukluğa geçti.” Şu anda sunulan Hardware birimlerine bakılınca, ileride neler geleceğini, Amiga çocukluktan gençliğe geçtiğinde nelerle karşılaşacağını merak etmemek imkansız.

HER ÇEŞİT SOFTWARE

AmiExpo'da adeta iyi program patlaması yaşandı!.. Mindware'in PageFlipper programı küçük çizgi film bölümleri oluşturabiliyor. IFF formatındaki resimlerin sayısı sadece bellek miktarı 1le sınırlı. Alçak çözünürlükte saniyede 12 yüksek çözünürlükte ise 6 resim gösterebilmekte (Resim 8). Aegis, üç boyutlu animasyon ve grafik programı VideoScape 3D'nin PAL versiyonunu müjdeledi. Syndesis'in “Interchange” programı ile Sculpt 3-D ve Video Scape 3D arasında aslında yapılamayan resim ve obje değiş tokuşu yapmak mümkün kılınıyor. Böylece Sculpt 3-D'nin kullanımı daha kolay ve daha güçlü 3 boyutlu çizim editörünü kullanarak oluşturulacak cisimler VideoScape 3D ile kullanılabilecek. Tüm Interchange programları, kendi başlarına çalışabilen multitasking modüller halinde. Fiyatı 49.95 Dolar. Syndesis, ileride çıkacak tüm 3D-programları için yeni modüller üreteceğini belirtiyor. Böylece tüm bu programlar arasında bilgi değiş tokuşu garantilenmiş durumda. Impulse'ın stand'ında her zaman hummalı bir faaliyet göze çarpıyordu. “Silver”” isimli yeni Ray Tracing Animasyon programının yaratıcılarından şef Stan Kalisher'e bakılırsa, program özellikle üstün hızıyla öne çıkıyor. Tüm bir resimin oluşması sadece dört dakika alıyor ve böyle 512 resimin oluşturduğu bir film hazırlanabiliyor. Sonra da bu resimler saniyede 6-60 resim arası bir hızla gösteriliyor. Amiga'nın tüm grafik modlarını kullanabildiği ve Genlock/PAL kullanımlarına açık olduğu da ekleniyor. Fiyat olarak da $169.95 belirtiliyor. Micro Magic, eskiden ürettikleri üç boyutlu animasyon programı “Forms In Flight”'ın yeni bir versiyonunu çıkardılar ve 79 Dolar fiyatla piyasaya sürdüler. Program en az 1 Mbyte bellek gerektiriyor. DigiPaint ve DigiView'in üreticisi. NewfTek, Resim 9'da gördüğünüz güzel bayanın ses ve görüntüsünü ekranda gerçek zamanda senkronize olarak digitize etmeyi başardı. Bu gelecekteki ürünlerinin bir sinyali olsa gerek...

Disk 2 AND EN ON Saz Type 2 2

© VEM see

6. Solda: 5.25 disket sürücüsünün AMIGA'ya bağlanabilmesini sağlayan SPD. 7. Sağda: AMIGA 500 ve 1000'in belleğini 2,5 MByte'a kadar artırabilen kartlar.

9. NewTek'in geliştirdiği senkronizasyon programı. 20

Fuarın en önemli özelliklerinden birisi, gerçek zamanda digitize eden ürünlerdi. SunRize Industries'in “Perfect Vision” ve A-Squared'den “Live!”, bunlara iki ayrı örnektiler. Perfect Vision'un fiyatı $219.95, 16 gri tonlaması veya 4096 renk kullanıyor. Şu anda sadece NTSC için yapılmış olan digitizer'ın geliştirilmesi planlanmış durumda.

Sorun Amiga'da hangi C-compi-

Lensti

İdiot Text Utilities'lerinin kullanılacağına gelince; epeyi ideolojik tartışmalar ortaya çıkıyor. İki dev rakip fuarda yeni programlarını sundular. Lattice Version 4.0'ı bitirmişti. Bu en yeni versiyon, direkt Inline-Interface'i sayesinde daha kısa ve verimli programlar oluşturabiliyor. Compiler 16 veya 32 bit olarak çalışabiliyor. Kitaplığında, 250 değişik Amiga, ANSI, Unix ve Lattice fonksiyonu var. Yeni compiler'ın fiyatı 200 Dolar. Geliştirme paketi ile 375 Dolar (Resim 10.) -Manx Software Systems ise Aztec C68k'nın 3.6 Versiyonu'nu getirmişti. Yeniliği, yazma aşamasında debug edebilmesiydi. Böylece program geliştirme süresinin kısalacağını ve yeni programcıların başlangıçlarının kolaylaşacağını tahmin etmek güç değil. Bu yeni Debugger'ın fiyatı 75 Dolar. Aztec C68k/AM 3.6 Geliştirme Paketi ise, Unix utilitileri ve 68881 rutinleri ile birlikte 299 Dolar'a satılıyor. Masa üstü yayıncılığı konusunda ise Amiga koşar adımlarla ilerliyor. Bugüne kadar iyi olarak nitelediğimiz bu alandaki programları artık yeni nesil versiyonlarının ataları olarak kabul edebiliriz. Gold Disk'in sunduğu “Professional Page” (Resim 11), kullanıcıya sayfanın içine renkli resimler koymasını bile olası kılıyor. Bu programın özelliklerinden birkaçı, tam anlamıyla bir WYSIWYG-programı (What you see is what you get, Ne görürsen onu alırsın) olması, tüm PostScript baskı araçlarını kullanabilmesi (PostScript, çok gelişmiş bilgisayar sistemlerinde kullanılan bir

| | ci ak |

10. Üstte: Lattice-AMIGA-DOS-C'nin 4.0 versiyonu. 11. Yanda: Yeni Desktop Publishing programı: ProfessionalPage. 12.

mı.

Altta: P.Squared'in matematik programı.

Professional tür yayıncılık/baskı programlama dilidir. Page Description Language, yani sayfa tasarlama dili olarak da isimlendirilen bu programda çok değişik komutlar kullanılarak üretilmesi istenen sayfa adeta programlanır. Böylece örneğin üç boyutlu bir helezonik sütunun yüzeyine yapışmış bir yazı gerçekleştirmek mümkün olmaktadır. Artık PostScript bir standart haline gelmiştir ve birçok printer, özellikle Laser Printer, PostScript'in sonuçlarını en optimum şekilde basacak biçimde üretilmektedir. İşte Professional Page, PostScript'in yapabildiği her şeyi yapamamasına karşılık, bu tür printer'leri rahatlıkla kullanıp on-

Specific Heat Capacity, kalorifik Value, Refrigeration'ların özelliklerini sömürebilmekte. Bu arada Amiga için de PostScript yazıldığı söylentisi var... Kimbilir?..), kendi içinde CAD komutlarının olması, döküman başına 999 sayfa işleyebilmesi ve profesyonel sayfa işleme kabiliyetine sahip olması. 396 Dolar'a satılması bekleniyor. Masaüstü yayıncılık ailesinin en yeni üyesi, Infinity'nin “Shakespeare”i ise özellikle DeLuxe Paint'ten alabildiği renkli grafikler ile göze çarpıyor. USA'daki fiyatı 225 Dolar.

OYUNLAR

Eğitim programları konusunda bazı yenilikler vardı. P.Squared Ltd.'nin sunduğu “Math Animation” (Resim 12) buna bir örnek. Bu programın geliştirilmesinde dört insanyılı saklı ve Nisan '88 tarihinde bitmesi bekleniyor. Oyun konusunda ise AmiExpo çok fazla yenilik sunmadı. Tabii ki, Activision, Infocom, Firebird, Psygnosis, Electronic Arts ve Discovery yer alıyordu, ama uğraştıkları alanlar pek de ciddi değildi. Ama yine de dikkat çekici birkaç oyun yok değildi; örneğin Infinity'den “Go” (Resim 13) veya Discovery Software'den “Arkanoid”. Discovery, ileride daha çok oyun programlarına yönelmeyi düşünüyor. Sublogic ise, Flight Simulator için geliştirdiği 7 ile 11 numaralı manzara disketlerini gösteriyordu.

Yeni bir oyun türü TeleGames tarafından tanıtıldı. İsminden de anlaşılacağı gibi, oyunlar Modem ile oynanıyor. Öteki tarafta bu sefer bir bilgisayar değil, bir insan var. Satranç, tavla ve bir başka taktik oyunu şimdilik 34.95 Dolar'a alınabiliyor. Gösterilen programlar arasında tabii ki müzik de önemli bir rol oynuyordu. Birkaçını söylemek gerekirse, SunRize'den Perfect Sound, Mimietics'den SoundScape, Roland ve Yamaha synthesizer'ları için editörlere de sahip Master Librarian V 2.00, Electronic Arts'dan DeLuxe Music, Opcode Systems'den Music Mouse. AmiExpo tam bir başarı idi. Üç gün içinde 8000'den fazla ziyaretçi

GÖNDERİNİZ.

13. AMIGA'nın babası Jay Miner.

Amiga'nın çeşitli yanlarını inceleme fırsatı buldu. Her alanda yenilikler veya en azından yeni haberler, müjdeler vardı. Serginin yanısıra seminerler de düzenlendi. Örneğin Amiga'nın babası sayılan Jay Miner (Resim 14), Amiga'nın doğuşunu, gelişmesini ve geleceğini anlattı. Bu AmiExpo, New York Amiga User Group'un yazının başında belirttiğimiz amacını tamamen yerine getirdi. Artık Amiga durdurulamaz bir yola girmiştir ve gelecek AmiExpo da muhakkak yapılacaktır.