Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 63
NEW READY 40 PRİNT “4142-43” 20 PRİNT 14243 30 END RUN 14243 6
görüldüğü gibi, tırnak içinde olan ifadeler aynen yazılır, tırnak içinde olmayan sayısal ifadelerin ise değeri hesaplanır. Başka bir deyişle, tırnak içindeki sayılar ve aritmetik işaretleri yalnızca birer karakter olarak değerlendirilmiştir. İleride daha karmaşık sayısal ifadeleri yeniden inceleyeceğiz. Şimdilik aritmetik işlemlerin şu işaretlerle gösterildiğini bilmemiz yeterli:
Toplama +
Ayrıca BASIC komutlarında yanyana iki işlem işaretinin kullanılamayacağını da bilmemiz gerekiyor. Bu yüzden, BASIC komutlarında 2+-2 gibi ifadeler yazılamaz, yazıldığı takdirde bir hata mesajına yolaçar. İşlemlerin bilgisayar tarafından yerine getirilişinde belirli bir öncelik sırası vardır. Normal aritmetikte olduğu gibi, önce parantez içine alınmış ifadelerin değeri hesaplanır. Sonra üs (^), sonra çarpma(*) ve bölme(/), en sonda da çıkartma(-) ve toplamalar(+). Eşit öncelikli olan çarpma ve bölme işlemleriyle, toplama ve çıkarma işlemleri, yazılış sırasına göre soldan sağa yerine getirilir.
NEW READY 10 PRİNT “ARİTMETİK TESTİ” 20 PRİNT 30 PRİNT 1442—3 40 PRİNT 4/24-2*2 50 PRİNT 4/(24-2)*2 60 END RUN ARİTMETİK TESTİ 142—3 0 6 2
Karakterler ve
Değişkenler verebiliyorsak, karakter zincirlerini de benzer bir şekilde değişkenlere yerleştirebiliriz. Ancak bunun için, sözkonusu değişkenin karakter zinciri içereceğine önceden karar vermemiz ve bunu bir şekilde değişkenin isminde belli etmemiz gerekiyor. BASIC'de bunu yapmanın yolu, değişkenin ardından bir “$” işareti kullanmaktır. Yani A$ gibi bir değişkene ancak karakter zinciri türünden bir değer verilebilir. Ve aynen PRINT komutlarında olduğu gibi, karakter ve karakter zincirlerinin tırnak içine alınması gerekiyor. Demek ki, A$ = AHMET türünden bir satır, bilgisayarın size bir hata mesajı vermesine yolaçacaktır. Bu satırın doğru yazımı şöyledir:
A$ = “AHMET”
Bundan sonrası aynen sayısal değişkenlerde olduğu gibidir. Artık makineye bir daha A$'dan bahsettiğinizde, makine A$'in işaret ettiği bellek bölgesine gidecek ve oradaki değeri kullanacaktır. Örneğin PRINT A$ dediğiniz takdirde, makine AHMET yazacaktır.
NOT: Geçen sayıda İskender Savaşır'ın “BASIC Öğreniyoruz” yazı dizisinin birinci bölümü, yanlışlıkla Samet Kumaş imzasıyla çıkmıştı. Düzeltir, her iki yazardan da özür dileriz.
Commodore
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 62
Disketler: — Tek ya da çift yüzeyli olabilir, — Tek ya da çift yoğunluklu olabilir Yoğunluk, veri saklayabilme kapasitelerinin derecesi İle ilgilidir. Tek ya da çift yüzeylilik ise disketin ne kadarının veri saklamada kullanılabileceğini ifade eder. Açıktır ki en az veri alabilen disketler tek yoğunluklu ve tek yüzeyyet ederiz ama, hemen hemen kimse bütün verileri baştan sona okumak İstemez. Kullanıcı belirli bilgileri belirli noktalarda elde etmek ister. Manyetik band üzerindeki veriler okuma/yazma kafasının önünden oldukça yavaş geçtiğinden, bu İş çok uzun sürmektedir. Bu kaseti, mesleki bilgisayar kullanımında yığın belleği olarak otomatikman diskalifiye ediyor. Manyetik bandın kullanılmasının önkoşulu, bilgisayarın karşılık gelen bir teyp girişine sahip olması. Ev bilgisayarı üreten çoğu firma, kaset sürücüsü de üretiyor. Böylece herhangi bir bağlantı sorunu ortaya çıkmıyor. Bir kasetin kapasitesi uzunluğuna bağlıdır. 60 dakikalık bir kaset, li disketlerdir. Buna karşın çift yoğunluklu ve çift yüzeyli disketler en büyük bellek kapasitesine sahiptir.
Merhaba
Kasetler
Veri kaydetmekte kullanılan kasetlerin avantajı, en ucuz yığın bellek olmaları. Fakat kasetin müzik dinlemede sağladığı bir imkan, veri saklamada en önemli dezavantajı oluşturuyor: Kaydedilenlerin ardarda sırayla çalınması zorunluluğu. Müzikte bir sıçrama olduğu takdirde haklı olarak şikabir yüzünde 20 dakikalık kayıt süresine sahiptir ve 500 ila 1000 KByte veri alabilir. Bellek kapasitesi açısından bakıldığında bu oldukça yüksek bir rakam olarak görülebilir. Fakat uzun programların yüklenmesinde, bilgisayarların kullanılabilir hale gelmesi için yarım saat gibi bir süre beklenmesi gerekebilir. Dolayısıyla kaset ideal bir bellek türü oluşturmamakta. Ayrıca kasette karşılaşılabilecek sarma gibi bir durum, günlerce sürmüş bir çalışmanın heba olmasına da yol açabilir. Bütün bu dezavantajlara rağmen, mali koşullar nedeniyle kasetle çalışmak zorunda olanlar, süresi 10 ila 15 dakikayla kısıtlı veri kasetleri kullanmalıdırlar.
Açıklama Satırları:
Şimdiye kadar gördüğümüz tek program örneği, neredeyse bilgisayar kullanımını gereksiz kılacak kadar basit bir örnekti. Ama yakında keşfedeceğimiz gibi, programlar uzun ve karmaşık olabilir. Bu yüzden, yazılmaları sırasında dikkat edilmezse daha sonra anlaşılmaları çok güç olabilir. Yazılan önemli programlar genellikle kaset, disk ya da disket gibi manyetik ortamlarda, daha sonra yeniden kullanılmak üzere saklanırlar. Bu programların başkaları tarafından da kullanılabilir olmaları için anlaşılır olmaları çok önemlidir. BASIC bu amaçla programın içine açıklama satırları dahil etme imkânı sağlar. Eğer herhangi bir satır numarasından sonra REM ifadesi geliyorsa, bilgisayar bunun bir açıklama satırı olduğunu anlar ve bu satırla ilgili olarak hiçbir işlem yapmaz.
10 REM ARİTMETİK TESTİ 20 PRİNT 3*3-2 30 REM PARANTEZLERİN ETKİSİNİ GOSTERMEK ICİN
40 PRİNT 3*(3-2) RUN 7 3 READY LIST 10 REM ARİTMETİK TESTİ 20 PRİNT 3*3-2 30 REM PARANTEZLERİN GOSTERMEK ICIN 40 PRİNT
Görüldüğü gibi, REM satırları sonuçları etkilemez ve çıktılar arasında görülmez. Ancak LİST komutu ile programın dökümü istendiği takdirde ekranda görülür.
Karakterler, Karakter
Zincirler ve Sayılar
Aslında sadece buraya kadar gözden geçirdiklerimiz bile size bilgisayarların bir hesaplama aygıtı olarak imkânlarının neler olduğu hakkında bir fikir vermiş olmalı. Çünkü buraya kadar verdiğimiz iki komutu (PRINT ve INPUT) kullanarak neredeyse aklınıza gelecek her matematik problemini, bilgisayara çözdürebilirsiniz. Ama buraya kadar anlattıklarımızın sınırlılığı tam da bu noktada yatıyor: Eğer BASIC dili sadece bu anlattıklarımızdan ibaret olsaydı, bilgisayarı çok güçlü bir hesaplama makinesi, ama sadece bir hesaplama makinesi olarak kullanabilirdik. İşte bilgisayarların hesaplama makinelerinden daha öte bir aygıt olmalarını sağlayan başlıca iki özellik vardır: Sayısal olmayan değerler, yani karakterler ve karakter zincirleri üzerinde işlem yapabilmeleri ve aritmetik işlemlerin
yanında mantıksal işlemler de yapabilmeleri. Önce karakterler ve karakter zincirleri üzerinde duralım ve karakter zincirlerinin ne olduğunu çok basit bir örnekten hareketle bir PRINT komutu kullanarak neler yazdırabileceğimizi inceleyerek anlatalım. PRINT komutu ile iki cins şey yazdırılabilir: 1) Eğer PRINT komutunu izleyen şey, yani yazılmasını istediğimiz mesaj tırnak içindeyse, bu yazılacak olan mesajın bir karakter ya da karakter zinciri olduğunu gösterir. (Bu değerlere kimi zaman harfsayısal -alphanumeric- da denir.) 2) PRINT komutunu izleyen ve tırnak içinde olmayan ifadeler ise sayılar ya da sayısal ifadelerin değerleridir. Mesela, şöyle bir program yazdığımız takdirde,