Sayfa 25
tartışmasız, en çok kullanılan bilgisayar programlama dili olma özelliğini daha uzun süre koruyacaktır. Bunun birinci nedeni ev bilgisayarları ise, ikinci nedeni de PC'lerdir. Her ne kadar PC'lerde artık neredeyse her bilgisayar programlama dili için derleyici (compiler) ve yorumlayıcılar (interpreter) bulunabilmekte ise de BASIC, işletim sisteminin yanında PC'nin standart bir eki olarak çoğu bilgisayarlarla birlikte verilmektedir. BASIC dilinin PC'lerde yaygınlaşmasının başlıca nedenleri şöyle özetlenebilir:
Ömer Erkmen
PC'lerde BASIC
1- PC ile standart olarak genellikle ücretsiz bir BASIC yorumlayıcısının verilmesi, 2- PC'nin tüm donanımına programla erişimin BASIC yorumlayıcıları ve derleyicileri tarafından desteklenmesi, 3- BASIC dili ile yazılmış çok sayıda programın ücretsiz olarak çeşitli dergi ve kitaplar aracılığı ile yayılmış olması, 4- Programcılık eğitimi veren kuruluşların genellikle ilk olarak BASIC dilini öğretmesi. BASIC yaygınlığının yanı sıra çeşitliliği ile de dikkati çeken bir programlama dilidir. Ev bilgisayarlarından büyük bilgisayarlara kadar geniş bir alanda kullanıldığından, FORTRAN ve COBOL gibi dünyaca kabul edilmiş bir standardı olmadığından ve en önemlisi kullanıldığı birçok bilgisayarın tüm donanımına erişimi sağlayan özellikleri bulunduğundan, BASIC ile yazılmış bir programı bir bilgisayardan diğerine taşımak bazen tüm programı yeniden yazmayı gerektirecek kadar zor bir iştir. Bu çeşitliliğin yanısıra PC'lerde MS-DOS işletim sistemi altında IBM PC'lerde BASICA, IBM uyumlu Commodore PC'lerde ise adı ile bilinen BASIC yorumlayıcısının tanımladığı BASIC dili MS-DOS işletim sistemi ile çalışan bilgisayarlarda bir standart oluşturmuştur. Bu standardın oluşmasındaki başlıca neden gerek işletim sisteminin (MS-DOS) gerekse yorumlayıcıların aynı kaynaktan (MICROSOFT) gelmesidir. MICROSOFT'un ayrıca bir de MS-BASIC adı ile bilinen BASIC derleyicisi vardır.
BASIC dili çabuk ve küçük çapta programlar yazmak için en uygun dil olarak kabul edilebilir. Ancak büyük ve genel amaçlı program yazmanın birçok önemli koşulunu BASIC yorumlayıcı ve derleyicilerinde bulmak mümkün olmamaktadır. Örneğin, altprogram çağırma olanağının yokluğu önemli bir eksiklik, program ve veri alanları toplamının 64KB oluşu ise önemli bir sınırlamadır. Ayrıca PASCAL ve benzeri dillerin sahip olduğu esnek veri yapıları (data structures) tanımlama olanaklarının yokluğu ve satırların zorunlu olarak ve yalnızca numara ile başlaması genel amaçlı ve büyük program yazmada önemli sorunlar yaratmaktadır. Son yıllarda bütün bu sayılan eksiklikler ve sınırlamaları ortadan kaldıran derleyici ve yorumlayıcılar çok sayıdaki PC programcısının yardımına koşmaya başlamıştır. Bunlara birkaç örnek CBASIC, BUSINESS BASIC ve QUICKBASIC. MICROSOFT'un yeni ve MS-BASIC'ten oldukça üstün BASIC derleyicisidir. QUICKBASIC, BUSINESS BASIC'in program parçalarını ayrı ayrı derleyip birleştirilebilme, dinamik diziler (array) gibi özellikleri ile BASICA yorumlayıcısının ses ve grafik komutlarını içermektedir. Program ve veri alanları ayrı ayrı 64KB olabilmekte, hatta ayrı ayrı derleme (separate compilation) özelliği ve dinamik diziler sınırını da pratik olarak ortadan kaldırmaktadır. QUICKBASIC'in diğer önemli özellikleri, satır numaralama zorunluluğunun kalkmış olması ve alfabetik satır etiketlemenin mümkün oluşu, parametrik altprogram kullanım olanağı, derleme sonucu çıkan object programların diğer MICROSOFT derleyicilerinin object programları ile uyumlu oluşudur. Bunlardan satır etiketleme, program okunabilirliğini ve anlaşılabilirliğini arttırmakta, parametrik altprogram çağırma, genel amaçlı ve kolay denenebilir altprogramlar dolayısıyla da modüler program yazmayı kolaylaştırmakta, object programların standart formatta oluşu ise diğer derleyicilerin object programları ile birlikte link edilebilme ve standart kütüphanelere (library) eklenebilme esnekliğini sağlamaktadır. Parametrik altprogram çağırma, altprogramın anaprogramdan yollanan parametreyi doğrudan değiştirebilmesi (call by reference) ve parametrenin bir kopyasının yollanması (call by value) yöntemlerini desteklemektedir. Bir başka önemli özellik yerel bilgisayar ağlarında (local area network) kullanımında dosya ve kayıt kilitleme komutlarıdır. Bu komutlar yerel bilgisayar ağlarında çok kullanıcılı (multiuser) programlar yazılmasını desteklemektedir.