Sayfa 25

DESK ACCESSORY: Bu tür programlar da Application'lar gibi çalıştırılabilirler fakat bellekte yerleşecekleri bölgeyi, yüklenmeden önceki durumlarını kaydettikleri için tekrar GEOS'a dönmeleri çok kolay olur. Fakat bu yıllar sırasında zaman kaybedildiğinden yüklenmelerini olduğça kolay olur. Bu tür programları GEOS'da bulunan sol üst köşedeki menünün GEOS seçeneğinden de seçilebilirler. PHOTO MANAGER ve TEXT MANAGER bu türden dosyalardır.

APPLICATION: Bu tipteki dosyalar doğrudan GEOS tarafından çalıştırılırlar. Eğer GEOS KERNAL'ına bir zarar vermediyseniz (size ayrılan bölgenin dışına yazmazsanız) JMP EnterDesktop (EnterDesktop = $C22C) komutunu kullanarak GEOS'a dönebilirsiniz. Ancak makine dilindeki programlar Application tipine sahip olabilirler.

APPLICATION DATA: Application'ların kullandığı datalar (geoWRITE dokümanları gibi ...).

FONT: geoWRITE ve geoPAINT tarafından kullanılan karakter seti.

PRINTER: Printer'den çıktı alabilmek için kullanılan sürücü rutin.

INPUT DEVICE: Ekrandaki okuma (mouse) kontrol edebilmenizi sağlayacak sürücü rutin. Bu tipte programlar 1541 mouse veya ışıklı kalem kullanabilirsiniz.

DISK DEVICE: Disket sürücü rutinleri için kullanılır.

SYSTEM BOOT: Sistem yükleme programlarını kapsayan tiptir. GEOS, GEOS BOOT, GEOS KERNAL bu tiptendir.

TEMPORARY: Geçici dosya türü. Normal işletim sırasında diskte bu tür dosyaya rastlayamazsınız. Ancak bir desk accesory tipte program çalışırken bilgisayarınızı kapatırsanız diskte bu tipte dosyalar kalır. Eğer GEOS'un VALIDATE komutunu kullanırsanız silinirler.

4) GEOS yapısal tipi: Daha sonraki GEOS kursu bölümlerinde açıklanacak olan dosya tipi. Şimdilik yalnızca SEQ tipini kullanınız!

5) Başlangıç adresi: Programın yükleneceği adres. GEOS dosyalarının ana programının başında başlangıç adresi bulunmaz. Bunun yerine başlangıç ve bitiş adresleri Header Blokta saklanır.

6) Bitiş adresi: Programın bitiş adresi.

7) Çalışma adresi: Programın yüklenmesinden sonra hangi adrese JMP yapılarak çalıştırılacağı burada tutulur. Basic ve Data tipleri için.

8) Dosya adı: Dosyanın adı ve hangi versiyon olduğu burada saklanır. İsmi yazdıktan sonra 'RETURN' tuşuna basarak versiyonu da yazmanız gereklidir.

9) Yazarın ismi: GEOS'un en iyi yanı programların yazarlarını da programın içinde saklamasıdır. Bu bayraklardan programın kim tarafından yazıldığını öğrenebilirsiniz.

İkon Editörü:

Eğer ilk menüden IKON seçeneğini seçersenız bu menüye geçersiniz. Burada ekranın sağ üst köşesinde bellekte bulunan ikonu görebilirsiniz. Bu menüde de dört seçenekle karşılaşacaksınız:

'F1' EDİT BAŞLAMA: Doğrudan boş ekran üzerinde ikonunuzu ya da yaratmanız için F1'e basın.

'F3' SİLME & EDİT: İkonunuzu yaratmadan önce bellekteki ikonu siler.

'F5' İKONU AL & EDİT: Bellekte bulunan ikon üzerinde değişiklik yapma imkanı sağlar.

'F7' ÇIKIŞ: HEADER BLOK editörüne yeni ikonunuzla birlikte dönmenizi sağlar.

Eğer F1, F3, F5 tuşlarından birine basarsanız karşınıza çizim menüsü çıkar. Bu menü de şöyledir:

[spc] bas/sil. Eğer boşluk tuşuna basarsanız kursörün üzerinde bulunduğu nokta doldurulur veya boşaltılır.

[clr] temizle. SHIFT + CLR/HOME tuşuyla çalışma alanını temizleyebilirsiniz.

[del] sil. Üzerinde bulunduğunuz kareyi silmek için space yerine INST/DEL tuşunu da kullanabilirsiniz.

'←' ve '→' tuşları ile ikonunuzu sola ve sağa kaydırabilirsiniz. CLR/HOME tuşu ile kursörü sol üst köşeye alabilirsiniz.

'B' tuşuna basarak ikonunuzun çevresine çerçeve koyabilirsiniz. 'R' tuşuna basarsanız ikonunuzun negatifini elde edersiniz.

'-' tuşu kursörün bulunduğu satırı temizler.

'+' tuşu kursörün bulunduğu satırı doldurur.

'YUKARI OK' tuşu kursörünüzü çalışma alanının sağ üst köşesine alır. [c] yani 'RETURN' tuşu ile yarattığınız ikonu bellekte saklar.

'SOLA OK' tuşunu kullanarak bellekteki ikonu çalışma alanına kopyalayabilirsiniz.

'Q' tuşu ile çizerek yukarı hareket edersiniz. SHIFT + Q kullanırsanız silerek hareket edersiniz.

'A' 'Q' gibi ama aşağı hareket eder.

'O' ve 'P' tuşlarıyla da aynı işi sağa ve sola giderek yapabilirsiniz.

İkonunuzu bitirince 'X' tuşuyla bir önceki menüye dönersiniz.

Programın kullanışı ilk bakışta zor gelebilir fakat kullanacağınız tuşlar hep aynı olduğu için fazla zorluk çekeceğinizi sanmıyorum.

Bu ay bir de örnek GEOS programı var. Önce MDE kullanarak programı diske kaydedin. Daha sonra GEOS CONVERTER programınızı yükleyin ve KALEİDESKOP dosyasını seçin. Sonra da sırasıyla şu seçenekleri header blok'a ekleyin:

1) C-64 DOSYA TİPİ = PRG

2) BİR İKON TANIMLAYIN VE BİRİNCİ MENÜYE DÖNÜN.

3) GEOS DOSYA TİPİ = DESK ACC.

4) GEOS YAPISAL TİPİ = SEQ

5) BAŞLANGIÇ ADRESİ = $5000

6) BİTİŞ ADRESİ = $5700

7) ÇALIŞMA ADRESİ = $5010

8) PROGRAM İSMİ = KALEİDESKOP V1.9

9) YAZARIN İSMİ = MASTER PRINCE DUO

Daha sonra F7 seçeneğiyle editörü terkedin ve çıkan menüde 2'ye basın. Tarihi de girdikten sonra programınız artık GEOS'da çalışabilir hale gelecektir. GEOS'unuzu yükleyin ve ikon üzerinde iki defa 'fire' tuşuna basarak programı çalıştırın.